Pa Rating คืออะไร?
Pa ย่อมาจาก Pascal หน่วยความดันในระบบ SI โดย 1 Pa เท่ากับแรง 1 นิวตันต่อพื้นที่ 1 ตารางเมตร ในงานประตูหน้าต่าง ค่า Pa ใช้บอก “ระดับความต่างแรงดัน” ที่นำไปทดสอบน้ำรั่ว อากาศรั่ว หรือการรับแรงลม แต่ตัวเลขเดียวกันไม่ได้แปลความหมายเหมือนกันทุกหัวข้อ ต้องอ่านชื่อการทดสอบ วิธีทดสอบ ขนาดชิ้นทดสอบ เกณฑ์ผ่าน และผลที่รายงานควบคู่กัน
3 ค่าหลักที่พบในสเปกหน้าต่าง
| รายการ | คำถามที่ค่านี้ตอบ | สิ่งที่ต้องตรวจเพิ่ม |
|---|---|---|
| Water Penetration | ที่แรงดันทดสอบระดับใด ระบบยังไม่เกิดน้ำผ่านเกณฑ์ที่กำหนด | วิธีฉีดน้ำ ระยะเวลา ตำแหน่งน้ำ และนิยามการรั่ว |
| Air Leakage | ภายใต้ความต่างแรงดัน ระบบปล่อยให้อากาศรั่วผ่านเท่าใด | อัตราการรั่วต่อพื้นที่/ความยาวรอยต่อ และเกณฑ์ผ่าน |
| Wind Load / Structural | ระบบรับแรงดันลมได้ระดับใดโดยการโก่งตัวและความเสียหายอยู่ในเกณฑ์ | design pressure, test pressure, deflection limit, ขนาดบาน และจุดยึด |
อย่าอ่าน Air Leakage จาก Pa อย่างเดียว
การรายงาน Air Leakage ที่ครบถ้วนควรมีทั้งแรงดันทดสอบและอัตราการไหลของอากาศ เช่น ปริมาตรต่อเวลา ต่อพื้นที่หรือความยาวรอยต่อ ขณะที่แคตตาล็อกผลิตภัณฑ์บางฉบับสรุปเฉพาะระดับ Pa ดังนั้นเมื่อนำไปเปรียบเทียบหรือเขียน BOQ ควรขอ test report หรือ performance declaration ที่ระบุเกณฑ์และหน่วยครบถ้วน
ตัวอย่างค่า Pa ของ HOMELIFE
| HOMELIFE Series | ประเภทระบบ | Water Penetration | Air Leakage* | Wind Load |
|---|---|---|---|---|
| 2000/3000 | Sliding Door | 300–650 Pa | 700 Pa | 2,000 Pa |
| 4000 | Bi-Fold Door | 400 Pa | 500 Pa | 700 Pa |
| 5000 | French Door | 400 Pa | 500 Pa | 700 Pa |
| 6000/7000 | Awning & Casement Window | 350 Pa | 200 Pa | 1,000 Pa |
วิธีเลือกค่า Pa ให้สัมพันธ์กับโครงการ
- กำหนดชนิดอาคาร ความสูง ทำเล ภูมิประเทศ และระดับ exposure
- ให้วิศวกรกำหนด design wind pressure ตามกฎหมาย/มาตรฐานที่โครงการใช้
- กำหนดขนาดบานจริง กระจก ความหนา mullion/transom และระยะจุดยึด
- เลือกชุดระบบที่มีผลทดสอบครอบคลุม configuration ที่เสนอ
- ตรวจ Water Penetration ตามสภาพฝนสาดและรายละเอียดธรณี/ทางระบายน้ำ
- ทำ performance mock-up หรือ field test เมื่อความเสี่ยงโครงการสูง
ตัวอย่างถ้อยคำ BOQ ที่ใช้งานได้จริง
• ตัวอย่างเพื่อปรับใช้โดยผู้ออกแบบ ไม่ใช่ข้อกำหนดสำเร็จรูปสำหรับทุกอาคาร
“ระบบประตู/หน้าต่างอะลูมิเนียมชนิด [ระบุชนิดบาน] ต้องมีผลทดสอบจากชุดประกอบที่เทียบเคียงกับขนาดใช้งานจริง โดยระบุ Water Penetration ไม่น้อยกว่า [X] Pa, Air Leakage ทดสอบที่ [Y] Pa พร้อมรายงานอัตราการรั่วและเกณฑ์ผ่าน และ Structural/Wind Load ไม่น้อยกว่า design pressure [Z] Pa ตามการคำนวณของวิศวกร รวมถึงกระจก ฮาร์ดแวร์ ซีล จุดยึด และรายละเอียดรอยต่อครบชุด ผู้เสนอราคาต้องส่ง test report, shop drawing และ method statement เพื่ออนุมัติก่อนผลิต”
• เอกสารที่ควรแนบกับ Submittal
- Product catalogue และ system drawing
- ผลทดสอบพร้อมชื่อวิธีทดสอบ
- ขนาดและ configuration ของ specimen
- Shop drawing และ structural calculation
- Glass specification และ hardware schedule
- Sealant/EPDM data และ installation method
- Warranty scope และ maintenance guide
• ข้อผิดพลาดเมื่อเทียบสเปกต่างผู้ผลิต
| ข้อผิดพลาด | ผลกระทบ | วิธีป้องกัน |
|---|---|---|
| เทียบเฉพาะเลข Pa | อาจเทียบคนละวิธีทดสอบหรือคนละเกณฑ์ผ่าน | ทำ comparison matrix ที่มีมาตรฐานและหน่วยครบ |
| ไม่ดูขนาดชิ้นทดสอบ | บานจริงอาจใหญ่กว่าหรือแบ่งเฟรมต่างกัน | ตรวจ width, height, mullion และ glazing |
| ใช้ Wind Load แทน Water Test | แรงลมสูงไม่ได้ยืนยันว่าไม่รั่วน้ำ | กำหนดทั้งสองหัวข้อแยกกัน |
| เรียก “ผ่าน ASTM” โดยไม่ระบุวิธี | ถ้อยคำกว้างและตรวจสอบไม่ได้ | ระบุว่า “ทดสอบโดยอ้างอิงวิธี ASTM ที่เกี่ยวข้อง” พร้อมเลขรายงานใน submittal |
| ละเลยงานติดตั้ง | สมรรถนะห้องทดสอบไม่เกิดที่หน้างาน | กำหนด mock-up, inspection และ field test |
FAQ สำหรับผู้ออกแบบและผู้รับเหมา
• Pa สูงกว่าดีกว่าเสมอหรือไม่?
สูงกว่าอาจรองรับเงื่อนไขแรงดันมากกว่า แต่ต้องเป็นการทดสอบชนิดเดียวกัน เกณฑ์เดียวกัน และ configuration ที่เทียบกันได้
• แปลง Pa เป็นความเร็วลมได้ตรงๆ หรือไม่?
ไม่ควรใช้สูตรแปลงแบบง่ายเพื่อสื่อสารรับประกัน เพราะความดันลมออกแบบขึ้นกับความหนาแน่นอากาศ รูปร่างอาคาร ความสูง ภูมิประเทศ ค่าสัมประสิทธิ์ และแรงกระโชก
• ใช้ข้อมูลแคตตาล็อกเขียน BOQ ได้เลยไหม?
ใช้เป็นฐานคัดเลือกระบบได้ แต่สเปกก่อสร้างควรตรวจ test report, engineering calculation และขนาดใช้งานจริงเพิ่มเติม
สรุป
Pa Rating เป็นเพียงจุดเริ่มต้นของการอ่านสเปก ระบบที่น่าเชื่อถือต้องบอกว่าตัวเลขนั้นมาจากการทดสอบอะไร ใช้ชิ้นทดสอบแบบใด และผ่านเกณฑ์ใด การเขียน BOQ ที่ดีจึงควรผูก performance requirement เข้ากับแบบ รายงานทดสอบ และการควบคุมการติดตั้ง หากต้องการจัดทำ performance matrix สำหรับโครงการ สามารถปรึกษาทีมผู้เชี่ยวชาญ SMS Schimmer พร้อมส่งแบบช่องเปิดและเงื่อนไขอาคารเพื่อพิจารณา